108 International Journal of Cultic Studies ■ Vol. 10, 2019
Polski
Odejście na sposób psychologiczny –
przezwyciężanie transu konfluencyjnego
Gillie Jenkinson
W niniejszym artykule proponuję dopełniające
wytłumaczenie stanu transu, jakiego doświadcza
niejeden członek sekty – chodzi o trans
konfluencyjny. Koncepcja ta jest wynikiem
realizowanych w ramach doktoratu badań nad
tym, co pomogło 29 eksczłonkom sekty dojść do
siebie po doświadczeniu nadużyć w grupie
(Jenkinson, 2016). Odnoszę się tutaj do nowego
konceptu i podczas gdy dotyczy on niektórych
uczestników oraz potencjalnie odnosi się do
szerszego zakresu sekt ograniczających wolność,
konieczne są dalsze badania służące ustaleniu
prawdziwości tej koncepcji i czy daje się ona
uogólnić na całą populację byłych adeptów.
Omawiam, jak trans konfluencyjny może
wywoływać psychologiczne trudności w
opuszczeniu szkodliwej grupy. Badam również,
w jaki sposób niektórzy spośród uczestników
moich badań doświadczali odmiennego stanu
świadomości i uwolnili się wskutek
zastosowania interwencji o charakterze
formalnym i nieformalnym.
Podczas gdy pojęcie „trans” jest stosowane
szeroko i w odniesieniu do spektrum stanów,
częściej transu hipnotycznego, ja adaptuję ten
termin na oznaczenie „odmiennego stanu
świadomości”, w którym jednostka ulega
oddziaływaniom, wykazuje brak krytycznego
myślenia, będąc z tej racji bardziej „podatna na
wpływ społeczny” (Galanter, 1989, s. 65).
W teoretycznych ramach psychoterapii Gestalt,
trans konfluencyjny jawi się jako rezultat
powiązanego stanu – konfluencji – który
sprawia, że członek sekty staje się otwarty na
wcielanie ideologii grupy bez namysłu. Stawiam
hipotezę, że wynikający stąd trans
konfluencyjny stanowi dalsze wyjaśnienie faktu,
dlaczego przywódca/przywództwo sekty i
reforma umysłu ma tak głęboki wpływ na wiele
osób.
Słowa kluczowe: trans konfluencyjny, były
członek, sekty wyrządzające krzywdę, reforma
umysłu, poradnictwo wyjścia, Gestalt
Translators
Dolors Gironés—Barcelona, Spain
Friedrich Griess—Kierling, Austria
Xavier Leger—Tassin La Demi Lune, France
Piotr T. Nowakowski, PhD—Associate
Professor at the University of Rzeszów (Poland)
Polski
Odejście na sposób psychologiczny –
przezwyciężanie transu konfluencyjnego
Gillie Jenkinson
W niniejszym artykule proponuję dopełniające
wytłumaczenie stanu transu, jakiego doświadcza
niejeden członek sekty – chodzi o trans
konfluencyjny. Koncepcja ta jest wynikiem
realizowanych w ramach doktoratu badań nad
tym, co pomogło 29 eksczłonkom sekty dojść do
siebie po doświadczeniu nadużyć w grupie
(Jenkinson, 2016). Odnoszę się tutaj do nowego
konceptu i podczas gdy dotyczy on niektórych
uczestników oraz potencjalnie odnosi się do
szerszego zakresu sekt ograniczających wolność,
konieczne są dalsze badania służące ustaleniu
prawdziwości tej koncepcji i czy daje się ona
uogólnić na całą populację byłych adeptów.
Omawiam, jak trans konfluencyjny może
wywoływać psychologiczne trudności w
opuszczeniu szkodliwej grupy. Badam również,
w jaki sposób niektórzy spośród uczestników
moich badań doświadczali odmiennego stanu
świadomości i uwolnili się wskutek
zastosowania interwencji o charakterze
formalnym i nieformalnym.
Podczas gdy pojęcie „trans” jest stosowane
szeroko i w odniesieniu do spektrum stanów,
częściej transu hipnotycznego, ja adaptuję ten
termin na oznaczenie „odmiennego stanu
świadomości”, w którym jednostka ulega
oddziaływaniom, wykazuje brak krytycznego
myślenia, będąc z tej racji bardziej „podatna na
wpływ społeczny” (Galanter, 1989, s. 65).
W teoretycznych ramach psychoterapii Gestalt,
trans konfluencyjny jawi się jako rezultat
powiązanego stanu – konfluencji – który
sprawia, że członek sekty staje się otwarty na
wcielanie ideologii grupy bez namysłu. Stawiam
hipotezę, że wynikający stąd trans
konfluencyjny stanowi dalsze wyjaśnienie faktu,
dlaczego przywódca/przywództwo sekty i
reforma umysłu ma tak głęboki wpływ na wiele
osób.
Słowa kluczowe: trans konfluencyjny, były
członek, sekty wyrządzające krzywdę, reforma
umysłu, poradnictwo wyjścia, Gestalt
Translators
Dolors Gironés—Barcelona, Spain
Friedrich Griess—Kierling, Austria
Xavier Leger—Tassin La Demi Lune, France
Piotr T. Nowakowski, PhD—Associate
Professor at the University of Rzeszów (Poland)
